De composthoop
Het tuinieren op de Kringloop, de naam van de vereniging zegt het al, is gebaseerd op het gebruik van de voeding die van de tuin af komt. Het composteerbare afval is de voeding voor je tuin. Dat afval ga je niet wegbrengen naar een verzamelpunt, maar je zorgt ervoor dat het na enige tijd herbruikbaar is op eigen grond.
Wij zien wel vaker voorbeelden van wat je dan niet moet doen, zoals het bruikbaar maken van een tuin door de bovenste laag met gras of iets dergelijks weg te halen en naar de grote composthoop brengen. Daarna probeer je op een wat minder groeizame bodem iets te verbouwen en dat kan tot teleurstelling leiden: zo’n tuin ontbeert dan een laag met potentiële voeding. Beter zou zijn die laag ‘om te leggen’ of op een eigen composthoop in een hoekje van je tuin te laten verteren. Hoe je verwaarloosde grond moet verbeteren is een heel ander verhaal, maar gebruik maken van compost is zeker een onderdeel.
Aanleg eigen composthoop
Een composthoop op eigen tuin kost in het begin wat tijd en bezinning. De hoop groeit vanzelf. Moet je meerdere kleine of één grote hoop maken? Daar is allebei iets voor te zeggen. Een kleine composthoop is makkelijker om te zetten dan een grote. Aan de andere kant verloopt het verteringsproces in een kleine compost hoop trager omdat de temperatuur er lager blijft. Zaden en takjes worden in grotere hopen sneller verteerd. Houd daar rekening mee.
De gemeenschappelijke composthopen
De twee grote composthopen op onze tuin moeten omgezet en bijgehouden. Dit kost veel mankracht. Het is erg zwaar werk, dat bij de gemeenschappelijke werkochtenden gedaan moet worden.
Het verteren van wortels en onkruidzaden lukt beter op grote compost hoop door de hoge warmte en de massa. Dit geldt dan vooral voor de kern van de composthoop. Aan de randen is dat veel minder het geval.
Op je composthoop zul je niet zo vlug wortels van brandnetels, wingerd, kweekgras en kalmoes bijvoorbeeld gooien. Je weet dat je dan de compost onbruikbaar maakt, dus neem het mee naar huis voor de afvalbak. Helaas wordt dit onkruid soms naar de gemeenschappelijke composthoop gereden. Bovendien worden er tomatenplanten, aardappelloof en koolstelen op gegooid, wat niet toegestaan. De kruiwagens met onkruid moeten helemaal door worden gereden de hoop op, en bij voorkeur met de riek worden geleegd om het achterste deel van de hoop nog verder te verhogen. Neem dus altijd een riek mee. Het is ‘not done’ de inhoud van de kruiwagen te storten bij het voorste gedeelte van de gemeenschappelijke hoop.
Aan de gang met je eigen composthoop
Hieronder lees je hoe je je composthoop kan aanleggen:
- Kies een plek met de meeste schaduw.
- Vorm een afgrenzing, palen met gaas, pallets bijvoorbeeld.
- Leg dunne takken op de bodem, het moet water doorlaten.
- Leg tuinafval in laagjes. Dat geldt ook voor hooi, stro en gras. Zo bevorder je het leven van compostmakers, zoals pissebedden en duizendpoten.
- Als je ruimte hebt en genoeg materiaal dan zet je twee bakken naast elkaar i.v.m. het omscheppen.
- Gooi op een laag onkruid een laag stro of verse paardenmest.
- Vervolg met een laag blad of iets dergelijks.
- Koffiedik en schillen van appels etc. kunnen altijd op de hoop.
- Afval van groente, alles wat je op de tuin niet direct kunt gebruiken en wil laten verteren.
Er zijn ook kant en klare compostbakken in de handel, maar daar gelden bovenstaande principes ook.
Na maanden wordt het echt wel een soort bak vol met verteerd tuinafval. De onderste laag kun je gebruiken als die er bosgrondachtig uit ziet. Je legt dat materiaal op de tuin, het liefst op losse grond voor de winter. Met een beetje geluk gaat het vriezen en dat kan zorgen dat onkruidzaden verdwijnen. Kalk, compostverbeteraar etc. kun je ook toevoegen (lees wel de gebruiksaanwijzing).
Wat kan WEL op de composthoop?
- Groente- en fruitafval
- Koffiedik en theebladeren
- Eierschalen
- Bladeren en snoeiafval
- Bladeren en snoeiafval in laagjes
- Stro en hooi in laagjes
- Kartonnen verpakkingen zonder plastic
- Gras in laagjes
- Houtas, dun laagje, bevat mineralen
- Mest. Alleen van planteneters zoals koeien, paarden, konijnen en kippen
- Stro, helpt bij luchtcirculatie en structuur
- Uien en divers groente afval van je moestuin
- Onkruid, bladeren van heesters etc
- Champost
- Koolstronken nadat je ze versnipperd hebt op een blok hout, als je ze heel op de compost hoop help je mee met het verspreiden van de koolmot, niet doen dus!
Wat kan NIET op de composthoop?
- Schillen van fruit dat behandeld is
- Dikke takken, eerst in kleine stukjes
- Teveel in één keer vertraagd de compostvorming
- Eén laagje karton kan geen kwaad, veel karton geeft huisvesting voor muizen
- Gekookt eten en vlees, kaaskorsten, trekt ratten aan
- Zuivelproducten, geeft rotting en stank
- Brood en pasta, trekt muizen en ratten
- Honden- en kattenpoep
- Gekleurde of glanzende papiersoorten
- Houtskool
- Aardappelschillen, brengt fytophtora in de compost en vergif bij bespoten aardappels
- Visgraten, botjes; verteerd traag en zorgt voor ongewenst bezoek
- Stofzuigerzak, sigaretten as en peuken
- Wortels van akkerwinde en kweekgras
- Wortels van distel en brandnetel
- Tomaten en de tomatenplanten
- Bloemen uit de winkel
Verder lezen
Er is op internet veel te vinden over het opzetten van een composthoop. Een voorbeeld van een goede website is: https://www.milieucentraal.nl/huis-en-tuin/tuin/zelf-composteren/
Je kunt daarin lezen, dat er verschillende methodes zijn om een composthoop te maken. Vanzelfsprekend is de basis; dat je een eigen composthoop inricht.
